Паспейце падаць заяўку ці намінаваць кандыдата на прэмію «Голас пакалення свабоды»!

Засталося ўсяго 4 дні, каб падацца на прэмію ці намінаваць кандыдата на другі сезон прэміі «Голас пакалення свабоды» для выбітных асобаў беларускай праваабарончай, літаратарскай і журналісцкай супольнасці ва ўзросце 65+. Заяўкі прымаюцца да 31 ліпеня ўключна.

Прэмія прадугледжвае фінансавую ўзнагароду (некалькі тысяч еўра). Акрамя таго, матэрыялы пра публічных лаўрэатаў і лаўрэатак увойдуць у адмысловы зборнік пад назвай «Голас пакалення свабоды», які будзе апублікаваны Беларускім ПЭНам і партнёрамі ў электроннай форме. Публікацыя матэрыялу ў зборніку з’яўляецца абавязковай умовай.

Чаму існуе прэмія?

Мэта прэміі – выказаць глыбокую павагу і ўдзячнасць за ўнёсак лаўрэатаў і лаўрэатак у культуру і грамадства Беларусі, а таксама адзначыць іх нязменную пазіцыю перад абліччам рэпрэсій. Прэмія прызначана для дзеячаў/дзяячак, якія пасля 2020 года мусілі з’ехаць з Беларусі ад палітычнага ці грамадскага пераследу, цяпер пражываюць у Польшчы, Чэхіі або Літве, але працягваюць сваю дзейнасць пры складаных жыццёвых абставінах.

Хто будзе прымаць рашэнне?

Рашэнне аб прысуджэнні прэміі будзе прымаць адмысловае журы, у склад якога ўваходзяць асобы ад усіх арганізацый-партнёраў: Святлана Алексіевіч (Беларускі ПЭН), Андрэй Бастунец (Беларуская асацыяцыя журналістаў), Уладзімір Лабковіч («Вясна»), Надзея Белахвосцік (Прэс-клуб Беларусь), Марыя Садоўская-Камлач («Свабодная прэса для Усходняй Еўропы»), Алесь Бяляцкі (Фонд Алеся Бяляцкага).

Якім крытэрыям мусяць адпавядаць кандыдаты?

• Маюць значныя дасягненні ў літаратуры, журналістыцы і/або галіне абароны правоў чалавека ў Беларусі.
• Актыўна ўдзельнічалі ў пабудове незалежнай грамадзянскай супольнасці.
• Ім споўнілася 65 гадоў у год уручэння прэміі (у выключных выпадках узроставы цэнз можа быць зніжаны да 63 гадоў).
• Былі вымушаны эміграваць з Беларусі з-за палітычнага або грамадскага пераследу пасля 2020 года і жывуць цяпер у Польшчы, Чэхіі або Літве.
• У сваёй дзейнасці вылучаюцца грамадзянскай адвагай і непахіснасцю прынцыпаў, а таксама адназначна і відавочна не падтрымліваюць, не транслююць і не асацыююцца ўстойліва з ідэямі, дзеяннямі, пазіцыямі, што пярэчаць дэмакратычным каштоўнасцям, уключаючы правы чалавека.
• Падзяляюць і дэкларуюць прыхільнасць прынцыпам правоў чалавека.
• Працягваюць сваю дзейнасць пры складаных жыццёвых абставінах.
• Абавязваюцца ў вызначаны тэрмін (да 7 лістапада 2026 года) быць даступнымі для ўсіх дзеянняў, звязаных з запісам інтэрв’ю.
• Не былі лаўрэатамі і лаўрэаткамі прэміі ў папярэднім годзе.

Колькі будзе лаўрэатаў? 

У 2026 годзе прэмію атрымаюць дзевяць лаўрэатаў і лаўрэатак.

Імёны часткі лаўрэатаў/лаўрэатак прэміі могуць быць зашыфраваны і не абвяшчацца публічна з меркаванняў бяспекі, пры наяўнасці аргументаваных прычын. Непублічна прэмію маюць права атрымаць не больш за трох лаўрэатаў/лаўрэатак.

Як вылучыць кандыдата?

Вылучыць кандыдатаў і кандыдатак на прэмію можна праз зварот да арганізацый-партнёраў. Арганізацыі-партнёры адказваюць за верыфікацыю асобы і рашэнне аб вылучэнні яе на разгляд журы праз унутраную анлайн-форму. Кожнае вылучэнне мусіць мець падрабязнае апісанне дасягненняў кандыдата/кандыдаткі і абгрунтаванне.

Намінаваць можна да 31 ліпеня 2026 года ўключна. Абвяшчэнне лаўрэатаў і лаўрэатак адбудзецца восенню 2026 года.

Арганізатары і партнёры прэміі: 

• Беларускі ПЭН svaboda@penbelarus.org
• Беларуская асацыяцыя журналістаў padtrymka60@baj.media
• Праваабарончы цэнтр «Вясна» viasna@spring96.org
• Прэс-клуб Беларусь pressclub@solidarityby.eu
• Фонд «Свабодная прэса для Усходняй Еўропы» info@fpee.eu